Performans Programı ve Bütçenin Hazırlanması

  • Performans Programı ve Bütçenin Hazırlanması

Performans Programı, bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin performans hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini içeren bir bütçe dokümanıdır. Bütçe hazırlık sürecine entegre edilen performans programları, idare bütçelerinin stratejik planlarda belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda hazırlanmasına yardımcı olmaktadır.  Bu nedenle idarelerin hazırlayacakları performans programları performans esasına dayalı bütçelerin hazırlanabilmesinde önemli bir yere sahiptir. İdareler program yılına ilişkin hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetleri, faaliyetleri gerçekleştirmek için gerekli kaynak ihtiyacını ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını gösterecek olan göstergeleri performans programlarında belirlemektedirler.

Performansın yani belirlenen hedef ve göstergelere ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesinin ve denetiminin yapılabilmesi için öncelikle bu hedef ve göstergelerin performans programlarında belirlenmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle kurumsal kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımının sağlanması için performans programlarında hedef, gösterge ve faaliyetlerin doğru şekilde oluşturulması önem taşımaktadır.

İdareler üst politika ve plan belgeleriyle uyumlu olarak hazırlayacakları stratejik planlarını izleyen şekilde olduğu gibi kurumsal bir mali yönetim modeli çerçevesinde hayata geçireceklerdir. Stratejik planla başlayan süreç, bütçe döneminde her yıl performans programının hazırlanmasıyla devam etmektedir. Stratejik planla temel amaç kurumsal önceliklerin,  amaç ve hedeflerin ulusal plan başta olmak üzere diğer plan metinleriyle ilişkisini kurmak olarak belirlenmişken planla bütçe arasındaki ilişkinin kurulması ise performans programı çerçevesinde öngörülmektedir. Gerek makro planların gerekse kurumsal düzeyde hazırlanan stratejik planların hayata geçmesi performans programı ve bütçe çerçevesinde olmaktadır.  Bütçe uygulaması sonuçlarının hesap verme sorumluluğu 5018 sayılı kanun çerçevesinde faaliyet raporlarıyla sağlanmaktadır. Kurumsal yapıda etkin bir şekilde hayata geçirilecek olan izleme ve değerlendirme  sistemiyle amaç ve hedeflerin performans göstergeleri ve sonuçlarıyla değerlendirilmesi stratejik yönetim sürecinin nihai aşaması olmakta  ve süreç bir döngü çerçevesinde tekrar stratejik planın yeniden hazırlanması veya revizyonuyla devam etmektedir.


Performans Programı Konusunda Kurumsal Danışmanlık Hizmeti

İdare açısından performans  programının bütçeyle uyumlu bir şekilde hazırlanması yukarıda anlatılan gerekçelerle birlikte kurumsal yönetimin etkinliği açısından oldukça önem taşımaktadır.  Diğer taraftan 6085 sayılı  yeni Sayıştay  Kanunu  ile kurumsal performans denetimine geçilecek olması nedeniyle performans programlarının iyi hazırlanması kurumsal denetimin faaliyet raporlarıyla birlikte daha doğru bir baza oturması açısından çok daha gerekli hale gelmiştir. Doğrudan kamu zararını hesaplamayan bu denetimlerde hazırlanan raporlar parlamento, yerel meclisler ve kamuoyu açısından önemli dokümanlar haline gelecektir.

Ayrıca tüm faaliyetlere konulacak ileri düzey göstergelerle, etkili bir fayda maliyet analizi performans programı ile oluşturulmaktadır. Performans programları yasaların emrettiği bireysel performans değerlendirme sistemlerinin de özünü oluşturur.

Hazırlamış olduğunuz stratejik planları, bütçe ve uygulamalara taşıyan performans programları aslında planın uygulamasını gösterir ve bu yönüyle stratejik plandan daha da önemlidir.

Performans programlarında tüm hizmetlere ait maliyetlerin ve başarı göstergelerinin bulunabilmesi amacıyla personel dahil tüm maliyetlerin ilgili olduğu giderlere dağıtılması ve genel yönetim giderlerinin  neredeyse sıfır olması ideal performans programı yaklaşımını ifade eder.

5018 sayılı KMYKK, Maliye Bakanlığınca 5 Temmuzda 2008 tarihinde  yayımlanan ve 15.9.2009 tarihinde revize edilen Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik  ile 17 Temmuz 2009 tarihinde Maliye Bakanlığınca açıklanan Performans Programı Hazırlama Rehber çerçevesinde kurumsal düzeyde bir performans programı hazırlanmasına yönelik alt yapı bütçe hukuku ve bütçe sistemi ile birlikte geliştirilmiş olacaktır. Bu kapsamda bütçe ve performans programının hazırlanmasına yönelik eğitim ve danışmanlık hizmeti verilecektir.